Zamiokulkas rozmnażanie: praktyczne metody z liści, łodygi i bulw dla każdego miłośnika zieleni

Zamiokulkas można rozmnażać na trzy główne sposoby: z liści, łodygi (pędów) oraz przez podział bulw. Każda z tych metod oferuje różne tempo wzrostu i skuteczność, a wybór zależy od preferencji i dostępnych zasobów, zawsze prowadząc do stworzenia nowych, zdrowych roślin.

Ten poradnik jest częścią przewodnika Rośliny doniczkowe, w którym zebraliśmy wszystkie artykuły z tego tematu.

Rozmnażanie zamiokulkasa to satysfakcjonujące doświadczenie, które pozwala łatwo powiększyć kolekcję tych niezwykle odpornych roślin. Zamiokulkas może być rozmnażany na 3 główne sposoby: z liści, łodygi (pędów) i podziału bulw [1], a każdy z nich oferuje różne tempo wzrostu i skuteczność. Wybór metody zależy od preferencji i dostępnych zasobów, ale zawsze prowadzi do stworzenia nowych, zdrowych roślin.

Spis treści
  1. Jak rozpoznać, która metoda rozmnażania zamiokulkasa będzie najlepsza dla mojej rośliny i moich potrzeb?
  2. Jakie są optymalne warunki środowiskowe i akcesoria do skutecznego ukorzeniania sadzonek zamiokulkasa?
  3. Jak rozmnożyć zamiokulkasa przez podział bulw?
  4. Jak ukorzenić gałązkę zamiokulkasa?
  5. Jak zrobić sadzonki zamiokulkasa z liści?
  6. Jak dbać o młode sadzonki zamiokulkasa po ukorzenieniu?
  7. Źródła
  8. Najczęściej zadawane pytania
  9. Powiązane artykuły

Jak rozpoznać, która metoda rozmnażania zamiokulkasa będzie najlepsza dla mojej rośliny i moich potrzeb?

Wybór metody rozmnażania zamiokulkasa, np. Zamioculcas zamiifolia, zależy od wieku rośliny, pożądanego tempa wzrostu oraz liczby nowych sadzonek. Metoda podziału bulw jest najszybsza, dając efekty niemal natychmiastowo, ale wymaga dojrzałej rośliny o średnicy doniczki 20-30 cm. Ukorzenianie z liści jest najwolniejsze, trwa 2-6 miesięcy, lecz pozwala uzyskać wiele nowych roślin z jednej dorosłej.

Kryterium Metoda z liści Metoda z łodygi (pędów) Metoda z podziału bulw
Wiek rośliny matecznej Dowolny, najlepiej dojrzałe, zdrowe liście Dojrzała roślina z silnymi pędami Dojrzała, duża roślina z wyraźnymi bulwami [4]
Szybkość ukorzeniania/wzrostu Bardzo wolna (2-6 miesięcy ukorzenianie, do roku na nową roślinę) [2] Umiarkowana (kilka tygodni do miesięcy) Szybka (natychmiastowy rozwój po podziale)
Ilość sadzonek Wiele z jednej rośliny matecznej Kilka z jednej rośliny matecznej Ograniczona (tyle, ile dużych bulw)
Trudność wykonania Łatwa, ale wymaga cierpliwości Umiarkowana, ważne sterylne cięcie Umiarkowana, wymaga wyjęcia rośliny z doniczki
Wymagane akcesoria Nóż/sekator, podłoże, doniczka Nóż/sekator, podłoże/woda, doniczka, opcjonalnie ukorzeniacz Nóż, duże doniczki, świeże podłoże
Dla kogo najlepsza Początkujący, cierpliwi, chcący dużo sadzonek Początkujący/średniozaawansowani, chcący szybszych efektów Zaawansowani, podczas przesadzania dużej rośliny, chcący natychmiastowego efektu

Wpływ wieku rośliny matecznej na skuteczność metod jest znaczący. Młode zamiokulkasy, choć zdrowe, mogą mieć mniej wykształcone bulwy, co utrudnia ich podział. Liście z bardzo starych roślin mogą mieć mniejszą zdolność do regeneracji. Zawsze wybierajmy zdrowe i silne fragmenty rośliny, niezależnie od metody.

Jakie są optymalne warunki środowiskowe i akcesoria do skutecznego ukorzeniania sadzonek zamiokulkasa?

Do skutecznego ukorzeniania sadzonek zamiokulkasa kluczowe jest zapewnienie optymalnej temperatury 20-25°C [3], odpowiedniej wilgotności powietrza 60-70% oraz lekkiego i przepuszczalnego podłoża. Użycie sterylnych narzędzi (np. noża chirurgicznego) oraz opcjonalnie ukorzeniacza, zawierającego auksyny, znacząco zwiększa szanse na sukces.

Idealne podłoże do ukorzeniania to mieszanka, która zapewni jednocześnie odpowiednie napowietrzenie i zdolność do zatrzymywania wilgoci, ale bez ryzyka przelania. Najlepiej sprawdzi się mieszanka torfu z piaskiem lub perlitem [4], w proporcjach 1:1 lub 2:1. Można również użyć specjalistycznego podłoża do kaktusów i sukulentów, które charakteryzuje się dobrym drenażem. Zamiokulkas toleruje zaniedbania, ale nadmiar wody jest jego największym wrogiem, również podczas ukorzeniania [4].

Znaczenie temperatury i wilgotności powietrza jest nie do przecenienia. Wysoka temperatura (20-25°C) stymuluje metabolizm rośliny, przyspieszając ukorzenianie, natomiast zwiększona wilgotność (60-70%) zapobiega wysychaniu sadzonek, które nie mają jeszcze rozwiniętego systemu korzeniowego. Można to osiągnąć, umieszczając doniczki z sadzonkami w mini-szklarni lub przykrywając je przezroczystą folią z kilkoma otworami wentylacyjnymi.

Czytaj:  Sansewieria: kompleksowy poradnik pielęgnacji, odmian i właściwości

Rola ukorzeniacza i innych wspomagaczy polega na stymulowaniu wzrostu korzeni. Ukorzeniacz zawiera hormony roślinne (auksyny), które wspierają tworzenie się nowych korzeni. Choć zamiokulkas potrafi ukorzenić się bez ukorzeniacza, jego użycie może znacząco przyspieszyć i zwiększyć skuteczność procesu, zwłaszcza w przypadku sadzonek z liści i łodyg, skracając czas ukorzeniania nawet o 30%.

💡 Wskazówka: Zawsze sterylizuj narzędzia (nóż, sekator) przed użyciem, aby zapobiec przenoszeniu chorób grzybowych i bakteryjnych na świeże rany rośliny.

Jak rozmnożyć zamiokulkasa przez podział bulw?

Rozmnażanie zamiokulkasa przez podział bulw polega na delikatnym rozdzieleniu kłączy podczas przesadzania, tak aby każda nowa część miała co najmniej jedno oko wzrostu. Jest to najszybsza metoda, która daje niemal natychmiastowo gotowe, większe sadzonki. Jest jednak możliwa tylko wtedy, gdy roślina mateczna jest na tyle duża, że posiada kilka wyraźnych bulw lub kłączy, co zazwyczaj dotyczy egzemplarzy starszych niż 2 lata.

Kiedy i jak najlepiej podzielić bulwy zamiokulkasa? Najlepszy czas na rozmnażanie zamiokulkasa to wiosna (marzec-kwiecień) lub lato, kiedy roślina jest w fazie aktywnego wzrostu [1]. Podczas przesadzania ostrożnie wyjmij roślinę z doniczki i delikatnie oczyść korzenie z ziemi. Zlokalizuj bulwy i sprawdź, czy można je łatwo rozdzielić ręcznie lub ostrym, sterylnym nożem, tak aby każda nowa część miała przynajmniej jedno „oczko” (pąk wzrostu) i kilka korzeni.

Jak przygotować bulwy do sadzenia? Po podziale, pozostaw świeżo odcięte bulwy na 2-3 godziny w przewiewnym miejscu, aby rany cięcia przeschły i zasklepiły się. Zapobiegnie to rozwojowi chorób grzybowych, np. fytoftorozy. Następnie posadź każdą część bulwy w osobnej doniczce o średnicy 10-15 cm, wypełnionej świeżym, dobrze przepuszczalnym podłożem do sukulentów. Bulwę należy posadzić na takiej samej głębokości, na jakiej rosła wcześniej.

Pielęgnacja młodych sadzonek z bulw jest stosunkowo prosta. Po posadzeniu podlewaj umiarkowanie, dopiero gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie (około 2-3 cm). Młode rośliny z podziału bulw zazwyczaj szybko się adaptują i zaczynają wypuszczać nowe liście w ciągu 2-4 tygodni, ponieważ posiadają już rozwinięty system korzeniowy i zapasy w bulwie.

Jak ukorzenić gałązkę zamiokulkasa?

Ukorzenienie gałązki zamiokulkasa polega na odcięciu zdrowego pędu z dwoma lub trzema liśćmi i umieszczeniu go w wodzie lub wilgotnym podłożu do ukorzenienia. Jest to efektywna metoda, która pozwala uzyskać nowe rośliny w ciągu kilku tygodni, szybciej niż z pojedynczych liści, choć wolniej niż z podziału bulw. Wymaga jednak prawidłowego cięcia i cierpliwości.

Pobieranie sadzonek pędowych – technika cięcia. Wybierz zdrowy, dojrzały pęd z co najmniej dwoma lub trzema liśćmi. Ostrym, sterylnym nożem lub sekatorem odetnij pęd tuż nad ziemią lub blisko głównego kłącza. Cięcie powinno być czyste i proste. Usuń dolne liście, zostawiając około 5-10 cm czystej łodygi, którą zanurzysz w wodzie lub posadzisz w podłożu. Opcjonalnie możesz posypać ranę na roślinie matecznej cynamonem lub węglem drzewnym, aby zapobiec infekcjom.

Ukorzenianie pędów w wodzie krok po kroku. Po odcięciu pędu i usunięciu dolnych liści, umieść sadzonkę w naczyniu z czystą, przegotowaną wodą, np. wodą destylowaną. Wodę należy regularnie wymieniać (co 2-3 dni), aby zapobiec rozwojowi bakterii. Możesz dodać do wody kilka kropli węgla aktywnego, aby utrzymać ją w czystości. Po 3-8 tygodniach powinieneś zauważyć pojawiające się małe bulwy i korzenie. Gdy korzenie osiągną długość około 2-3 cm, sadzonka jest gotowa do przesadzenia do ziemi.

Ukorzenianie pędów bezpośrednio w ziemi. Alternatywnie, możesz posadzić odcięty pęd bezpośrednio w lekkim, przepuszczalnym podłożu, np. mieszance torfu i perlitu [3]. Wcześniej możesz zanurzyć końcówkę pędu w ukorzeniaczu, co zwiększy szanse ukorzenienia o 20%. Posadź pęd na głębokość około 3-5 cm. Po posadzeniu lekko podlej podłoże. Aby zwiększyć wilgotność i przyspieszyć ukorzenianie, możesz przykryć doniczkę przezroczystą folią lub umieścić ją w mini-szklarni. Regularnie wietrz sadzonkę, aby zapobiec pleśni.

Jak zrobić sadzonki zamiokulkasa z liści?

Sadzonki zamiokulkasa z liści wykonuje się poprzez odcięcie pojedynczych, zdrowych liści i umieszczenie ich 'piętką’ w wilgotnym podłożu, co z czasem doprowadzi do wytworzenia bulwy i nowej rośliny. Jest to najbardziej ekonomiczna metoda, pozwalająca na uzyskanie wielu nowych roślin z jednego zamiokulkasa, ale wymaga największej cierpliwości. Sadzonki liściowe mogą ukorzeniać się od 2 do 6 miesięcy, a pełna roślina może rozwinąć się nawet po roku [2].

Wybór odpowiednich liści do rozmnażania. Do rozmnażania wybierz zdrowe, jędrne liście z dorosłej rośliny, najlepiej odmiany Zamioculcas zamiifolia. Mogą to być całe liście z ogonkiem, ale równie dobrze sprawdzą się poszczególne listki (segmenty liściowe) oderwane od głównego pędu. Ważne, aby każdy listek miał swoją „piętkę” – kawałek tkanki łodygi, z której wyrastał. To właśnie z tego miejsca wyrosną korzenie i bulwa.

Czytaj:  Filodendron brązowe liście – kompleksowy poradnik diagnozowania i leczenia

Przygotowanie liści i sadzenie w podłożu. Po pobraniu liści pozostaw je na 1-2 dni w przewiewnym miejscu, aby rany cięcia przeschły i zasklepiły się. Zapobiegnie to gniciu. Następnie przygotuj doniczki lub pojemniki wypełnione lekkim, przepuszczalnym podłożem (np. mieszanka torfu z perlitem lub piaskiem w proporcji 1:1). Liście posadź 'piętką’ do dołu, zagłębiając je na około 1-2 cm w podłożu. Możesz również zanurzyć 'piętkę’ w ukorzeniaczu przed sadzeniem.

Cierpliwość i pielęgnacja sadzonek liściowych. Po posadzeniu delikatnie podlej podłoże. Utrzymuj je lekko wilgotne, ale nigdy mokre. Najlepszy czas na rozmnażanie to wiosna lub lato, kiedy temperatura otoczenia wynosi 20-25°C [3]. Możesz przykryć doniczki folią, aby zwiększyć wilgotność powietrza (do 60-70%), pamiętając o regularnym wietrzeniu. Rozwój bulwy i korzeni może trwać od 8 do 24 tygodni. Nowe liście pojawią się dopiero po wytworzeniu bulwy, co może zająć nawet rok.

⚠️ Uwaga: Bądź cierpliwy! Ukorzenianie z liści jest procesem długotrwałym i wymaga sporo czasu. Nie poddawaj się, jeśli przez wiele tygodni nic się nie dzieje – zamiokulkas po prostu potrzebuje czasu na budowę nowej bulwy.

Jak dbać o młode sadzonki zamiokulkasa po ukorzenieniu?

Młode sadzonki zamiokulkasa po ukorzenieniu wymagają umiarkowanego podlewania, jasnego, ale rozproszonego światła (np. 1000-2500 luksów) oraz stabilnej temperatury 20-25°C, aby mogły prawidłowo się rozwijać. Kluczem jest unikanie nadmiaru wody i zapewnienie warunków zbliżonych do tych, w jakich rośnie dorosła roślina, ale z nieco większą uwagą na początkową fazę adaptacji.

Podlewanie i nawożenie świeżo ukorzenionych roślin. Po przesadzeniu ukorzenionych sadzonek do docelowej doniczki o średnicy 10 cm z odpowiednim podłożem, należy je umiarkowanie podlewać. Podłoże powinno przeschnąć między podlewaniami (na głębokość 2-3 cm). Młode rośliny są wrażliwsze na przelanie niż dorosłe egzemplarze. W pierwszym roku po ukorzenieniu unikać nawożenia. Po roku można zacząć nawozić raz na miesiąc w okresie wegetacji (wiosna-lato) rozcieńczonym nawozem do roślin zielonych (np. 1/4 zalecanej dawki).

Optymalne stanowisko dla młodych zamiokulkasów. Młode sadzonki, podobnie jak dorosłe zamiokulkasy, preferują jasne, ale rozproszone światło. Bezpośrednie, ostre słońce może poparzyć ich delikatne liście. Idealne będzie stanowisko w pobliżu okna wschodniego lub północnego, lub nieco oddalone (o 1-2 metry) od okna południowego/zachodniego. Upewnij się, że temperatura w pomieszczeniu jest stabilna, najlepiej w przedziale 20-25°C [3], unikaj nagłych zmian i przeciągów.

Problemy i wyzwania w pielęgnacji sadzonek. Najczęstszym problemem jest przelanie, prowadzące do gnicia korzeni lub bulw. Zamiokulkas lepiej znosi suszę niż nadmiar wody, wytrzymując bez podlewania nawet 4 tygodnie. Innym wyzwaniem jest zbyt niska wilgotność powietrza (poniżej 40%), która może spowalniać wzrost, choć zamiokulkasy są do tego dość odporne. Jeśli liście żółkną, może to być sygnał przelania lub niedoboru składników odżywczych (w starszych roślinach). Regularnie sprawdzaj podłoże i kondycję sadzonek, reagując na wszelkie niepokojące objawy.

💡 Wskazówka: Aby sprawdzić wilgotność podłoża, wetknij palec na głębokość około 2-3 cm. Jeśli jest suche, możesz podlać. Jeśli wilgotne, poczekaj jeszcze kilka dni.

Jak długo trwa ukorzenienie sadzonki zamiokulkasa w wodzie i kiedy można ją przesadzić do ziemi?

Ukorzenienie sadzonki zamiokulkasa w wodzie może trwać od 4 do 12 tygodni, zanim pojawią się pierwsze bulwy i korzenie. Można ją przesadzić do ziemi, gdy korzenie osiągną długość około 2-3 cm, a na końcówkach pędów pojawią się niewielkie bulwy. Woda powinna być regularnie wymieniana co 2-3 dni, aby zapewnić optymalne warunki i zapobiec rozwojowi alg.

Czy zamiokulkas potrzebuje specjalnego ukorzeniacza, aby sadzonki szybciej wypuściły korzenie?

Zamiokulkas nie wymaga specjalnego ukorzeniacza, ponieważ potrafi ukorzenić się samodzielnie, zwłaszcza w odpowiednich warunkach ciepła 20-25°C i wilgotności. Jednak użycie ukorzeniacza, zawierającego hormony roślinne (np. kwas indolilomasłowy), może znacząco przyspieszyć proces ukorzeniania o 20-30% i zwiększyć jego skuteczność, szczególnie w przypadku sadzonek z liści, które ukorzeniają się wolniej.

Czy mogę rozmnożyć zamiokulkasa z liści, które odpadły naturalnie od rośliny matki?

Tak, możesz rozmnożyć zamiokulkasa z liści, które odpadły naturalnie od rośliny matki, pod warunkiem, że są one zdrowe i nieuszkodzone. Ważne jest, aby liść miał swoją „piętkę” – nasadę, z której wyrastał z pędu. Należy jednak pamiętać, że proces ukorzeniania z opadłych liści może być wolniejszy (np. o 2-4 tygodnie) i mniej skuteczny niż z liści celowo pobranych.

Jak często należy podlewać sadzonki zamiokulkasa w początkowej fazie ukorzeniania, aby ich nie przelać?

W początkowej fazie ukorzeniania sadzonki zamiokulkasa należy podlewać bardzo oszczędnie, utrzymując podłoże lekko wilgotne, ale nigdy mokre. Zamiokulkas jest bardzo wrażliwy na przelanie, co może prowadzić do gnicia. Podlewaj dopiero, gdy wierzchnia warstwa podłoża (około 2-3 cm) wyraźnie przeschnie, co może oznaczać raz na 1-2 tygodnie, w zależności od warunków otoczenia (temperatura, wilgotność).

Czytaj:  Paprotka w domu: kompletny poradnik pielęgnacji, odmian i korzyści dla zdrowia

Jakie są objawy nieprawidłowego ukorzeniania się sadzonek zamiokulkasa i jak im zapobiegać?

Objawy nieprawidłowego ukorzeniania się sadzonek zamiokulkasa to żółknięcie lub brązowienie liści, ich miękkość i gnicie u podstawy, a także brak rozwoju bulw i korzeni przez długi czas (np. dłużej niż 8 tygodni). Najczęściej przyczyną jest przelanie lub zbyt niska temperatura. Aby zapobiegać, należy używać przepuszczalnego podłoża, podlewać umiarkowanie i zapewnić ciepłe (20-25°C) oraz stabilne warunki, unikając przeciągów.

Czy temperatura otoczenia ma kluczowe znaczenie dla powodzenia rozmnażania zamiokulkasa?

Tak, temperatura otoczenia ma kluczowe znaczenie dla powodzenia rozmnażania zamiokulkasa. Optymalna temperatura w zakresie 20-25°C znacznie przyspiesza proces ukorzeniania i rozwoju nowych bulw i korzeni [3], skracając czas oczekiwania nawet o połowę w porównaniu do niższych temperatur. W niższych temperaturach (poniżej 18°C) proces ten jest znacznie spowolniony, a ryzyko gnicia sadzonek z powodu zbyt długiego utrzymywania się wilgoci w podłożu wzrasta.

Czy zamiokulkas z odmiany 'Raven’ lub 'Zenzi’ rozmnaża się tak samo, jak zamiokulkas zamiolistny?

Tak, zamiokulkas z odmiany 'Raven’ lub 'Zenzi’ rozmnaża się tak samo, jak podstawowy zamiokulkas zamiolistny (Zamioculcas zamiifolia). Wszystkie odmiany Zamioculcas zamiifolia podlegają tym samym metodom rozmnażania – z liści, łodygi lub podziału bulw. Różnice w kolorze liści (np. ciemnopurpurowy 'Raven’) czy kształcie pędu (’Zenzi’ o zwartym pokroju) nie wpływają na fizjologię ich rozmnażania, choć odmiany mogą mieć nieco inne tempo wzrostu.

Kiedy jest najlepszy moment, aby oddzielić nowe pędy zamiokulkasa od rośliny macierzystej podczas przesadzania?

Najlepszy moment na oddzielenie nowych pędów zamiokulkasa od rośliny macierzystej jest wtedy, gdy roślina jest na tyle duża (np. ma co najmniej 3-5 wyraźnych pędów), że ma kilka wyraźnych, oddzielnych kłączy lub bulw, które można rozdzielić bez uszkadzania całej rośliny [4]. Zazwyczaj dzieje się to podczas wiosennego przesadzania dorosłego zamiokulkasa (marzec-maj), gdy chcemy go powiększyć lub odświeżyć podłoże, co 2-3 lata.

Źródła

1. Zamiokulkas (zamioculcas) rozmnażanie, podlewanie, przesadzanie – Jungle Boogie — jungleboogie.pl
2. Rozmnażanie zamiokulkasa z liści, bulwy i łodygi. Jak to zrobić? – Kobieta w INTERIA.PL — kobieta.interia.pl
3. Zamiokulkas rozmnażanie. Jak rozmnożyć zamiokulkasa? Sposoby rozmnażania zamiokulkasa – murator.pl — muratordom.pl
4. Zamiokulkas (Zamioculcas) – jak rozmnożyć? – Ogrodniczo Działkowe Forum — forumogrodnicze.info

Najczęściej zadawane pytania

Od czego zależy wybór najlepszej metody rozmnażania zamiokulkasa?

Wybór metody rozmnażania zamiokulkasa zależy od wieku rośliny, pożądanego tempa wzrostu oraz liczby nowych sadzonek. Metoda podziału bulw jest najszybsza, ale wymaga dojrzałej rośliny, natomiast ukorzenianie z liści jest najwolniejsze, lecz pozwala uzyskać wiele nowych roślin.

Jakie warunki są kluczowe dla skutecznego ukorzeniania sadzonek zamiokulkasa?

Do skutecznego ukorzeniania sadzonek zamiokulkasa kluczowe jest zapewnienie optymalnej temperatury, odpowiedniej wilgotności powietrza oraz lekkiego i przepuszczalnego podłoża. Użycie sterylnych narzędzi oraz opcjonalnie ukorzeniacza znacząco zwiększa szanse na sukces.

Kiedy najlepiej przeprowadzić podział bulw zamiokulkasa i jak to zrobić?

Najlepszy czas na rozmnażanie zamiokulkasa przez podział bulw to wiosna lub lato, kiedy roślina jest w fazie aktywnego wzrostu. Należy ostrożnie wyjąć roślinę z doniczki i rozdzielić bulwy tak, aby każda nowa część miała przynajmniej jedno oczko wzrostu i kilka korzeni.

Jakie są etapy ukorzeniania pędów zamiokulkasa w wodzie?

Po odcięciu pędu i usunięciu dolnych liści, sadzonkę należy umieścić w naczyniu z czystą, przegotowaną wodą, regularnie ją wymieniając. Po kilku tygodniach powinny pojawić się małe bulwy i korzenie, a gdy korzenie osiągną długość około 2-3 cm, sadzonka jest gotowa do przesadzenia do ziemi.

Jak przygotować liście zamiokulkasa do sadzenia w podłożu?

Po pobraniu liści należy pozostawić je na 1-2 dni w przewiewnym miejscu, aby rany cięcia przeschły i zasklepiły się, co zapobiegnie gniciu. Następnie przygotuj doniczki z lekkim, przepuszczalnym podłożem i posadź liście 'piętką' w ziemi.

Powiązane artykuły

1 komentarz do “Zamiokulkas rozmnażanie: praktyczne metody z liści, łodygi i bulw dla każdego miłośnika zieleni”

  1. Odnośnik zwrotny: Anturium rozmnażanie: jak skutecznie powiększyć kolekcję i odmłodzić roślinę? - Domostwo

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry